|
پولشويي چيست؟
: مقدمه
پولشويي فعاليتي غيرقانوني است كه درطي آن عوايدحاصله ازعمليات خلاف قانون نظيرخريد وفروش موادمخدر،قاچاق كالا،قاچاق انسان،اختلاس،رشوه خواري وفسادمالي طي فرايندي پيچيده واردروند فعاليت هاي قانوني درهركشوري ميشود
اين عوايد كه معمولاً به صورت مبالغ كلان نقد ميباشد،به تدريج ازطريق سرمايه گذاري دربانك ها،فعاليت دراوراق سهام تأسيس مؤسسات خيريه وانتقال پول به كشورهايي با مقررات بانكي آزاد ومحرمانه – مانند سوئيس- واردفعاليت هاي اقتصادي قانوني ميشود
جديدترين روش پولشويي استفاده ازشبكه اينترنت ومعاملات تجارت الكترونيكي ميباشد. اكنون دولت ها درسطح ملي وبين المللي براي مقابله با پولشويي تدابيري را به كارميگيرند كه ميزان كارآيي آن بسته به اراده دولتمرداني است كه بعضاً با اينگونه فعاليت ها مرتبط ميباشند. متني كه درادامه مي آيدوبرگرفته ازيك سايت اينترنتي استبراي آشنايي علاقمندان با اين مقوله بدون كم وكاست ويا حذف واضافه دردو شماره دراينجا نقل ميگردد
عنوان مقاله توسط اين مؤسسه انتخاب ودرج گرديده است
مؤسسه مالي وارزي عطار
نفوذ سازمان هاي غيرقانوني درنظام حقوقي ، باعث برهم خوردن توازن اقتصادي وتغييرشرايط به زيان شهروندان عادي ميگردد
دربلندمدت مصونيت جزايي به مصونيت سياسي تبديل ميشود واين نيزبه ترس، تهديد، سركوب، خشونت واستبداد مي انجامد
چرا كه دولت خصلتي جنايتكارانه وغيرقانوني مي يابد. نتيجه نهايي فروپاشي جامعه مدني وزندگي اجتماعي خواهد بود
پولشويي جديد ترين وخطرناكترين چهره جرايم قابل ارتكاب توسط زيرمجموعه هاي پاگرفته اقتصادي بويژه درسطح فراملي است كه قدرت زدودن رنگ ولعاب قانوني ازرخساراقتصاد كشوررا داراست تابدين وسيله راه را براي دگرگوني خصلت قانون مداري دولت به خصلت ضا بطه مداري خارج ازمحدوده قانون هموارسازد. اين امرازآن روست كه سازمان يافتگي، خود برضابطه مندي استواراست بويژه اگردرسطح كلان ( مثلاً دولت ) ارتكاب يابداين ضا بطه مندي غيرقانوني است
ازحيث تاريخي ، پولشويي به دهه 20و30درايالات متحده آمريكا وبويژه به شيكاگو برمي گردد. آل كاپون ولوچيانو براي فرارازماليات وهمچنين عوايد ناشي ازقاچاق، دست به خريد تجارتخانه وانجام معاملات قانوني زدند كه عمدتاً سازمان يافته بود.
يكي ازاقدامات آنها خريد خشك شويي ها وتحصيل منافع ازطريق آنها بود وبه همين دلیل يكي ازريشه هاي پولشويي وعلت انتخاب اين واژه مالكيت برخشك شويي ها بود.منافع حاصل ازقمار،فحشاء، وقاچاق رابه خريد خشك شويي ها اختصاص مي دادند
برخي نيزاز حيث سابقه تاريخي،عصرپولشويي را كمترازاين دانسته وزمان شيوع آن را به ماجراي فساد مالي واترگيت دراواسط دهه هفتاد ودرزمان رياست جمهوري نيكسون معطوف ميكنند
به لحاظ مفهوم لغوي نيزدليل انتخاب واژه پولشويي آن است كه اين روند، يعني شست وشوي پول، مانند نوعي وسيله شست وشوي خانه يا ماشين لباسشويي عمل ميكندوچرك وكثافت راازلباس ها جدا ميكند وبا جداكردن كثافات ناشي ازپول يا هرمال ديگرناشي ازجرم، آن را پاك ميسازد
: منابع پول كثيف
تحصيل پول به طريق غيرقانوني
جرائم سازمان يافته
قاچاق صادرات، واردات، موادمخدر، انسان، عتيقه جات
: مراحل پولشويي
مرحله جاسازي يا استقرار: اردكردن وايد جرم درمعاملات يا مبادلات تجاري قانوني ( بانك ها، سايرنهادهاي مالي وسيستم هاي مالي وتجاري) است
بانك به شخصي كه پول هنگفت وارد سيستم بانكي ومالي مي كند وسابقه شناخته شده اي ندارد، به ديده ترديد نگاه ميكند
: مرحله استتاريا پوشش دهي
دراين مرحله پول غيرقانوني دردرون مركزيا مؤسسه مالي كه قبلاً درآنجا جاسازي شده ب ه چندين شاخه تقسيم يا ازدرون
چندين مؤسسه عبورداده شده يا به نحوي دستكاري مي شود كه صرفاً چهره اي غيرحقيقي ازمبدأ ومأخذ پول به جاي بمانداستفاده ازواسطه هاي الكترونيكي وكارت هاي بدهي واعتباري دراين مرحله به وفورديده ميشود
: مرحله بازگرداني يا ادغام
دراين مرحله پول غيرقانوني با چهره اي قانوني دوباره فعال مي شود. درعين حال كه ممكن است اين فعاليت درراستاي اعمال قانوني يا غيرقانوني باشد. دراين مرحله ازشگردهاي مختلفي ازجمله ( مواردزير) استفاده ميشود
الف : ايجاد شركت هاي بي نام يا با نام مستعاردركشورهايي كه حق حفظ اسراريا حريم خصوصي درآنها تضمين شده استمجرمان سپس با انجام معاملات قانوني آتي ازمحل وجود تطهيرشده، به خود وام مي دهند وحتي دربازپرداخت وام ادعاي معافيت مالياتي مي كنند
ب: ارسال صورت حسابهاي غيرواقعي صادرات وواردات كالاهايي كه افزايش قيمت زيادي دارند، به تطهيركنندگان اجازه مي دهد كه پول راازشركتي به شركت ديگري وازكشوري به كشورديگرانتقال دهند وصورت حسابهاي ابرازي ،منشاء پول را قانوني جلوه دهد
پ: ارسال پول ازبانك متعلق به تطهيركنندگان به بانك هاي موجود درمامن ها يا بهشت هاي مالياتي است
ت: انفجارستاره : دراين روش حساب سپرده اي ازپول غيرقانوني دريك بانك گشوده مي شود وبا سفارش هاي دايمي براي انتقال حواله هاي تلفني، تلگرافي، فاكس وغيره به صدها حساب بانكي ديگردرسراسرجهان پول مورد نظرتقسيم ميشود. چرا كه گرفتن مجوزبراي تعقيب حسابهاي بانكي دركشورهايي با نظام هاي قضايي متفاوت ممكن است سال ها طول بكشد
ث: تصفيه پول يا تبديل پول كوچك به درشت، استفاده ازبانك هاي فاسد (!)،استفاده ازسيستم حواله درخارج ازسيستم بانكياستفاده ازمعاملات نقدي درتبديل پول به جواهرات واشياي گران قيمت ، درخواست وام به تبع سپرده گذاري قبلي، تنظيم صورت حسابهاي جعلي براي مراجع واشخاص متقاضي پول غيرقانوني، تبديل مبادلات بانكي كلان به مبادلات خرد، استفاده ازپوشش هاي تجاري قانوني، استفاده ازمناطق آزاد تجاري وسرمايه گذاري دراين مناطق، استفاده ازبانك هاي كشورهايي نظيرسوئيس كه به موجب قانون ملزم به رازداري هستند، ايجاد سازمان هاي خيريه ومانند آن، قمارخانه ها، كازينوها، كاباره ها
پولشويي يا تطهيرعوايدحاصل ازرفتارمجرمانه جرمي مستقل يا حداقل رفتاري قابل سرزنش است دركشورهايي مانند ايران درارتباط با آن جرم انگاري نكرده اند. كه درمقايسه با سايرجرايم داراي چهارويژگي برجسته است
سودآوربودن
حرفه اي وپيچيده بودن
سازمان يافتگي
قدرت كتمان ومشروع سازي رفتارهاي غيرقانوني
سودآوربودن پولشويي آن را دررديف مهمترين جرايم مالي واقتصادي قرارداده بطوري كه گاهي جرم مزبوربه دلیل گستردگيمنافعش بويژه درسطح فراملي به لحاظ اخلال درنظام اقتصادي، دررديف جرايم عليه امنيت ملي قرارمي گيرد. پولشويي دريچه اي به سوي روابط تجاري ومبادلات بانكي است كه البته ازوراي فرايندي منظم هويدا مي شود. فرايند پولشويي ازسه مرحله جاسازي ، پوشش دهي وادغام شكل مي گيرد
هنگامي كه عوايد غيرقانوني وارد روابط قانوني مالي وتجاري ميشود، به تدريج چهره واقعي اقتصاد كه مبتني برقانون مداري است ، كم رنگ مي گردد ونه تنها آثارونتايج جرم دراين فرايند هضم ميشود ، بلكه درعمل قسمتي ازاقتصاد به خدمت پولشويان وسازمان هاي ذي نفوذدرمي آيد وسود سرشاري عايدآنها مي سازد
حرفه اي وپيچيده بودن به عنوان ويژگي ديگردربطن پولشويي نهفته است. پولشويي درابتدا نيازمند برنامه ريزي وارائه طرح هاي دقيق وقابل اطمينان براي جاسازي ، استتاروادغام عوايد غيرقانوني حاصل ازجرم است درمقام عمل به اين فرايند بايد دانش كافي داشت. پولشويان داراي قدرت سازگاري با هنجارهاي اجتماع وحس موقعيت شناسي بوده وبا علم وتجربه عمل مي كنند. پولشويي زماني كاملاً حرفه اي وفني ميشود كه دربسترمبادلات الكترونيكي ودرسايبراسپيس ( سپهرمجازي) ارتكاب مي يابد
سازمان يافتگي ويژگي غالب پولشويي اي است كه تشكيلات آن جلوه اي ازيك نهاد غيردولتي با ساز وكارهاي منظم وقابل اجراوبا ضمانت اجرا را به تصويرمي كشد. سازمان يافتگي درارتكاب پولشويي داراي دوچهره است ، يكي به سازمان يافتگي گروه پولشوي برمي گرددوديگري با ماهيت پولشويي مرتبط است. زيرا به صورت برنامه ريزي شده وسازمان يافته درنهادها ومؤسسات مالي وبانكي ويا درروابط تجاري انجام ميشود
سالانه مبلغي ميان 590تا 1500ميليارد دلارپول حاصل ازدرآمدهاي غيرقانوني آنگونه كه متخصصان برآن نام نهاده اند « شسته شده» ودوباره قانوني مي شوند
حال اين پرسش مطرح ميشود كه چگونه درآمد حاصل ازفروش چند تن مواد مخدرشسته مي شود؟ يك نمونه آن جرج تاون مركزجزايركايمان است كه درآن هميشه تابستان است. جرج تاون تنها 18هزارنفرجمعيت دارد. دراين شهر15هزارشركت به ثبت رسيده اند و400بانك درآن فعاليت دارند.آمريكا دردهه 80 پولشويي را غيرقانوني وقابل مجازات اعلام كرد. پس از آن سازمان ملل متحد وسازمان امنيت وهمكاري اروپا به اين مسئله توجه كردند. آمريكا درسال 2006مبلغ 6/3ميليارد دلاربراي مقابله با پولشويي هزينه كرده است
اتحاديه اروپا درسال 1991پولشويي راغيرقانوني وقابل مجازات اعلام كرد. اتحاديه اروپا درسال 2006مبلغ 4/1ميليارددلاربراي مقابله با پولشويي هزينه كرده است
درآلمان در1992پولشويي جرم شناخته شده وبانك ها موظف شدند افرادي كه مبالغي بيش از15هزاريورو به حساب واريزمي كنندراكنترل كنند. درسال 2006دردويچه بانك 6ميليارد جابجايي صورت گرفته كه كنترلگران مورد را مشكوك يافته وبه پليس گزارش دادند۰
|
